DM Danışmanlık IAF ve TÜRKAK Akrediyasyonlu ISO Belgelendirme Hizmetleri Firması
dmbelgelendirme@gmail.com +90 0533 033 05 05

EN 1090-2 Belgesi Nedir? Nasıl Alınır?

EN 1090-2: Çelik Yapıların İmalatı İçin Teknik Gereklilikler

Çelik yapıların imalatında teknik yetkinliğinizi ve kaliteyi kanıtlamanın anahtarı olan EN 1090-2 Belgesi Nedir? Nasıl Alınır? soruları, kaynaklı imalat yapan işletmelerin uygulama standartlarına uyumunu doğrulaması açısından büyük önem taşır.

Kaynak prosedürlerinin doğrulanması, malzeme izlenebilirliği ve imalat hassasiyeti gerektiren bu karmaşık süreçte, DM Belgelendirme olarak sunduğumuz teknik danışmanlık ile sisteminizi ilgili sınıf gerekliliklerine göre optimize ediyor ve belgelendirme hedefinize ulaşmanızı kolaylaştırıyoruz.

Yapısal çelik sektöründe faaliyet gösteren bir firma için kalite, yalnızca teorik bir hedef değil, sahadaki imalatın her milimetresine yansıması gereken teknik bir disiplindir. EN 1090-2, çelik yapıların imalatı ve montajı için gerekli olan teknik şartları belirleyen, dünya genelinde çelik konstrüksiyon üretiminin “altın standardı” olarak kabul edilen bir kılavuzdur.

Birçok kişi EN 1090-1 ile bu standardı karıştırsa da; EN 1090-1 belgelendirme ve CE işaretlemesi süreçlerini, EN 1090-2 ise imalatın bizzat teknik detaylarını (nasıl kesilir, nasıl kaynak yapılır, nasıl montajlanır) düzenler.

EN 1090-2 Nedir ve Neden Önemlidir?

EN 1090-2, çelik yapıların üretiminde kullanılan malzemelerden, yüzey hazırlığına, kesimden delmeye, kaynaktan montaja kadar tüm uygulama süreçlerini kapsar. Bu standart, üretilen çelik konstrüksiyonun “Execution Class” (İmalat Sınıfı – EXC) olarak adlandırılan sınıflara göre hangi toleranslarda ve hangi yöntemlerle imal edileceğini belirler.

Bir firma için EN 1090-2 gerekliliklerini uygulamak; hatalı kaynakların, yanlış malzeme seçimlerinin ve montaj hatalarının önüne geçmek demektir. Bu standart, üretim hattındaki her bir denetim noktasını teknik bir çerçeveye oturtur ve ürünün yapısal bütünlüğünü garanti altına alır.

İmalat Sınıfları (EXC) ve Temel Bileşenler

Standardın kalbinde İmalat Sınıfları (Execution Class) yer alır. Üretiminiz ne kadar riskli ve önemliyse, o kadar yüksek bir EXC sınıfına (EXC1’den EXC4’e kadar) tabi olursunuz. EN 1090-2 kapsamındaki temel unsurlar şunlardır:

  • Malzeme Uygunluğu: Kullanılan çelik profillerin standartlara (S235, S355 vb.) ve süneklik özelliklerine uygunluğu.
  • İmalat Toleransları: Parçaların kesim, delik delme ve birleştirme aşamalarında izin verilen maksimum sapmaların belirlenmesi.
  • Kaynak Süreçleri: Çelik yapının en kritik noktası olan kaynakta, EN ISO 3834 ile entegre bir şekilde, kaynak yöntem şartnamelerinin (WPS) uygulanması ve kaynakçıların sertifikasyonu.
  • Montaj Kuralları: Çelik yapıların şantiyede birleştirilmesi esnasında uygulanan sıkma momentleri, hizalama teknikleri ve güvenlik önlemleri.
  • Yüzey Koruma: Korozyona karşı boya veya galvaniz öncesi yüzey temizleme ve hazırlık gereklilikleri.

EN 1090-2 Gereklilikleri Nasıl Uygulanır?

EN 1090-2 bir “sertifika” belgesi olmaktan ziyade, üretim tesisinizde uygulamanız gereken teknik bir “uygulama kodu”dur. Bu süreci işletmenize entegre etmek için şu yol izlenmelidir:

1. İmalat Sınıfının Belirlenmesi

Projenizin gerekliliklerine göre hangi EXC sınıfında olduğunuzu belirleyin. EXC1 düşük riskli yapılar için, EXC4 ise nükleer santraller veya devasa köprüler gibi yüksek riskli yapılar için kullanılır. Çoğu yapısal çelik firma için EXC2 veya EXC3 standarttır.

2. Teknik Personel ve Kaynak Koordinasyonu

Standardın uygulanması için yetkin bir kaynak koordinatörü (IWE/IWT) atayın. İmalatın her adımında teknik personelin EN 1090-2‘nin güncel sürümüne hakim olması gerekir.

3. İmalat Talimatlarının Hazırlanması

Her bir üretim süreci için EN 1090-2‘ye atıfta bulunan “İmalat Talimatları” oluşturun. Örneğin; “Çelik profiller X tolerans aralığında kesilecek, Y yöntemi ile kaynak yapılacak” şeklinde net yönergeler tanımlayın.

4. Saha Denetimi ve Sürekli Tetkik

Üretim hattında rastgele seçilen ürünler üzerinden düzenli tetkik yapın. Kesilen parçanın ölçüsü standarttaki toleranslar içinde mi? Kaynak dikişi görsel olarak EN ISO 5817 seviyesine uygun mu? Bu soruların cevabı kayıt altına alınmalıdır.

Denetim Sürecinde Başarı İçin İpuçları

Teknik bir standart olan EN 1090-2, denetçilerin “işin mutfağına” baktığı bir süreçtir:

  • Kaynak Kalitesine Odaklanın: Denetçiler görsel kaynak muayenesinde (VT) en ufak bir gözenek veya çatlak görürse, EN 1090-2 uygunsuzluğu verirler. Kaynak dikişlerinin standarttaki görsel kabul kriterlerine uygun olduğundan emin olun.
  • Tolerans Tabloları: Denetçi sahaya geldiğinde, üretim toleranslarını kontrol etmek için ölçüm cihazlarını (kumpas, metre, gönye) kullanacaktır. İmalatınızdaki sapmaların EN 1090-2 tolerans tablolarıyla örtüştüğünü kanıtlayın.
  • Malzeme Sertifikaları (Mill Test Certificates): Deponuzdaki çeliğin üreticiden gelen 3.1 sertifikası ile fiziksel etiketinin eşleştiğini doğrulamak, denetim başarısının yarısıdır.
  • Yüzey Hazırlığı: Özellikle boya öncesi yüzeyin “temizlik derecesi” (Sa 2 ½ gibi) standarda uygun şekilde raporlanmalıdır.

EN 1090-2, bir firma için sadece teknik bir rehber değil, çelik yapılardaki imalat kalitesinin mühendislik düzeyinde tescilidir. Bu standartla yönetilen bir üretim hattı, sadece hataları azaltmakla kalmaz, aynı zamanda müşteriye “projeniz her milimetresiyle standartlara uygun üretildi” güvenini verir.